ભારતની આર્થિક રાજધાની તરીકે ઓળખાતું મુંબઈ એ એવું શહેર છે જે ક્યારેય થાકતું નથી. સતત ગતિ, સપનાઓ અને સંઘર્ષ વચ્ચે જીવતું આ શહેર એક સમય એવો પણ જોયો છે, જ્યારે ભય અને અસુરક્ષાની લાગણી દૈનિક જીવનનો ભાગ બની ગઈ હતી. આતંકવાદી હુમલાઓ અને હિંસક ઘટનાઓથી કંપતું મુંબઈ આજે ધીમે ધીમે સુરક્ષા અને સ્થિરતાનો નવો અનુભવ કરી રહ્યું છે.
ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) સત્તામાં આવ્યા બાદ “રાષ્ટ્ર પ્રથમ” અને “આતંકવાદ સામે ઝીરો ટોલરન્સ” જેવી નીતિઓને અમલમાં મૂકતાં મુંબઈની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં નોંધપાત્ર મજબૂતી આવી હોવાનું પાર્ટી દાવો કરે છે.
1. ભયભીત ભૂતકાળ: જ્યારે મુંબઈ સતત નિશાન પર હતું
2014 પહેલા મુંબઈની સ્થિતિ ચિંતાજનક હતી. ટ્રેન સીરીયલ બ્લાસ્ટ, ઝવેરી બજાર વિસ્ફોટ અને 26/11 જેવા ભયાનક હુમલાઓએ શહેરને હચમચાવી દીધું હતું. સામાન્ય નાગરિકો માટે રોજિંદું જીવન અસુરક્ષિત બની ગયું હતું અને ઘરની બહાર નીકળવું પણ અનિશ્ચિત લાગતું હતું.
ભાજપનો આરોપ છે કે તે સમયની રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારોએ આતંકવાદ સામે નરમ વલણ અપનાવ્યું, જેના કારણે ઉગ્રવાદી તત્વોને પ્રોત્સાહન મળ્યું. નબળી ગુપ્તચર વ્યવસ્થા અને વહીવટી ઢીલાશને કારણે મુંબઈ વારંવાર હુમલાઓનો ભોગ બનતું રહ્યું. જોકે, 2014 પછી સુરક્ષા અભિગમમાં સ્પષ્ટ ફેરફાર જોવા મળ્યો.
2. ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ અને મજબૂત સુરક્ષા વ્યવસ્થા
સત્તામાં આવ્યા બાદ ભાજપે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને સર્વોચ્ચ મહત્વ આપ્યું. મુંબઈમાં દરિયાકાંઠાની દેખરેખ વધારવામાં આવી, સીસીટીવી નેટવર્કનું વ્યાપક વિસ્તરણ થયું અને સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન મજબૂત બનાવાયું.
સરકારના મતે, સુરક્ષાને લગતા પડકારો માત્ર બાહ્ય નહીં પરંતુ આંતરિક પણ હતા. ગેરકાયદે રીતે રહેતા બાંગ્લાદેશી અને રોહિંગ્યા ઘૂસણખોરો શહેરની સુરક્ષા અને સામાજિક સંતુલન માટે ખતરો બની રહ્યા હતા. આ કારણે તેમની ઓળખ અને કાર્યવાહી માટે કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા.
3. અફઝલ ખાન સ્મારક મુદ્દે કાર્યવાહી: કાયદાનો અમલ
હઝરત મોહમ્મદ અફઝલ ખાન મેમોરિયલ સોસાયટી દ્વારા વન વિભાગની જમીન પર થયેલા ગેરકાયદે બાંધકામને લઈને વર્ષોથી વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો. 2004માં બોમ્બે હાઈકોર્ટ દ્વારા તેને દૂર કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હોવા છતાં, અગાઉની સરકારોએ પગલાં લેવાનું ટાળ્યું હતું.
નવેમ્બર 2022માં નવી સરકાર રચાયા બાદ કલમ 144 હેઠળ સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવી ગેરકાયદે બાંધકામ તોડી પાડવામાં આવ્યું. ભાજપે આ કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે કાયદા સામે કોઈ પણ અસ્પૃશ્ય નથી.
4. ‘બુલડોઝર કાર્યવાહી’: કડક સંદેશ
મીરા-ભાયંદરમાં થયેલા કોમી તણાવ અને માહિમમાં દરિયાકાંઠે થયેલા ગેરકાયદે બાંધકામ જેવા મુદ્દાઓ પર સરકારે ત્વરિત પગલાં લીધા.
મીરા-ભાયંદરમાં રમખાણો બાદ આરોપીઓની ગેરકાયદે મિલકતો પર કાર્યવાહી કરવામાં આવી, જેને સરકાર તરફથી કડક ચેતવણી તરીકે જોવામાં આવી. તેવી જ રીતે, માહિમ સમુદ્રમાં બનેલી અનધિકૃત દરગાહને પણ તોડી પાડવામાં આવી.
5. મહાવિકાસ અઘાડી પર પ્રહાર
આ તમામ મુદ્દાઓ વચ્ચે ભાજપે મહાવિકાસ અઘાડી (કોંગ્રેસ, એનસિપી અને ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના) પર વોટ બેંકની રાજનીતિ કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે. ભાજપના નેતાઓનું કહેવું છે કે ગેરકાયદે ઘૂસણખોરો અથવા કટ્ટરપંથી તત્વો સામે પગલાં લેવાતા MVA નેતાઓ માનવાધિકારના નામે વિરોધ કરે છે.
ભાજપ ચેતવણી આપે છે કે જો ફરીથી આવી નીતિઓ અમલમાં આવશે, તો મુંબઈ ફરી અસુરક્ષાના યુગમાં ફસાઈ શકે છે.
6. સુરક્ષિત મુંબઈ તરફ આગળ વધતું શહેર
આજે મુંબઈમાં તહેવારો અને જાહેર કાર્યક્રમો શાંતિપૂર્ણ રીતે યોજાઈ રહ્યા છે. સરકારનો દાવો છે કે સરહદો પર કડક વલણ અપનાવવાથી આંતરિક શહેરોની સુરક્ષા મજબૂત થઈ છે.
ભાજપનું કહેવું છે કે “ગુનેગારનો કોઈ ધર્મ નથી, પરંતુ ગુનાનું સમર્થન કરવું એ દેશ સાથે દગો છે.” આ અભિગમને કારણે મુંબઈ ફરીથી નિર્ભય અને સ્થિર શહેર બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.
મુંબઈની સુરક્ષા હવે માત્ર રાજકીય મુદ્દો નથી, પરંતુ શહેરની ઓળખ, વિશ્વાસ અને ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલો પ્રશ્ન બની ગયો છે.
