પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે બુધવારે પ્રધાનમંત્રી સ્ટ્રીટ વેન્ડર આત્મનિર્ભર નિધિ યોજના એટલે કે પીએમ સ્વનિધિ યોજનાની લોન મુદતનું પુનર્ગઠન અને 31 ડિસેમ્બર 2024 થી વધુ લંબાવવાની મંજૂરી આપી. લોન મુદત હવે 31 માર્ચ 2030 સુધી લંબાવવામાં આવી છે. પુનર્ગઠિત યોજનાનું કુલ બજેટ ₹7,332 કરોડ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે, જેનો લાભ 50 લાખ નવા લાભાર્થીઓ સહિત 1.15 કરોડ શેરી વિક્રેતાઓને મળશે.
યોજનાના અમલીકરણની જવાબદારી
આ યોજનાનો અમલ ગૃહ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલય અને નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ (DFS) દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવશે. DFS બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા લોન અને UPI-લિંક્ડ RuPay ક્રેડિટ કાર્ડ જારી કરવાની સુવિધા આપશે.
મુખ્ય ફેરફારો અને સુવિધાઓ
લોનની રકમમાં વધારો:
- પહેલો હપ્તો: ₹10,000 → ₹15,000
- બીજો હપ્તો: ₹20,000 → ₹25,000
- ત્રીજો હપ્તો: ₹50,000 (પહેલાની જેમ જ)
RuPay ક્રેડિટ કાર્ડ સુવિધા:
બીજા હપ્તાની ચુકવણી કરનારા લાભાર્થીઓને UPI-લિંક્ડ RuPay ક્રેડિટ કાર્ડ મળશે, જેનાથી તેઓ તાત્કાલિક ક્રેડિટ સપોર્ટ મેળવી શકશે.
ડિજિટલ ચુકવણી પર પ્રોત્સાહન:
છૂટક અને જથ્થાબંધ ડિજિટલ વ્યવહારો પર ₹1,600 સુધીનું કેશબેક આપવામાં આવશે, જે ડિજિટલ વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપશે.
યોજનાનો વિસ્તરણ:
હવે યોજનાના લાભો ફક્ત વૈધાનિક નગરો પૂરતા મર્યાદિત રહેશે નહીં પરંતુ ધીમે ધીમે વસ્તી ગણતરી નગરો, અર્ધ-શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારો સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવશે.
શેરી વિક્રેતાઓનો કૌશલ્ય વિકાસ
આ યોજના હેઠળ, વિક્રેતાઓને ઉદ્યોગસાહસિકતા, ડિજિટલ સાક્ષરતા, નાણાકીય વ્યવસ્થાપન અને માર્કેટિંગમાં તાલીમ આપવામાં આવશે. FSSAI ની મદદથી, ખાદ્ય વિક્રેતાઓને સ્વચ્છતા અને ખાદ્ય સલામતી અંગે પણ તાલીમ આપવામાં આવશે. માસિક ‘લોક કલ્યાણ મેળા’ દ્વારા, સરકારી યોજનાઓના લાભો વિક્રેતાઓ અને તેમના પરિવારો સુધી પહોંચાડવામાં આવશે, જેનાથી તેમનો એકંદર સામાજિક-આર્થિક વિકાસ સુનિશ્ચિત થશે.
અત્યાર સુધીની સિદ્ધિઓ
૯૬ લાખથી વધુ લોનનું વિતરણ (₹૧૩,૭૯૭ કરોડ)
૬૮ લાખ સક્રિય લાભાર્થીઓ
૫૫૭ કરોડથી વધુ ડિજિટલ વ્યવહારો (₹૩૬.૦૯ લાખ કરોડ મૂલ્યના)
₹૨૪૧ કરોડ કેશબેક
‘સ્વાનિધિ સે સમૃદ્ધિ’ હેઠળ ૪૬ લાખ પ્રોફાઇલિંગ, ૧.૩૮ કરોડ યોજના મંજૂરીઓ પૂરી પાડી
રાષ્ટ્રીય સન્માનો
પ્રધાનમંત્રી શ્રેષ્ઠતા પુરસ્કારો (2023) – કેન્દ્ર સ્તરે નવીનતા માટે સિલ્વર એવોર્ડ
(2022) – ડિજિટલ પરિવર્તન માટે
ઉદ્દેશ્ય: આત્મનિર્ભર શેરી વિક્રેતાઓ અને સમૃદ્ધ શહેરી ભારત
આ યોજના ફક્ત નાણાકીય સહાય જ નહીં પરંતુ શેરી વિક્રેતાઓના સશક્તિકરણ, વ્યવસાય વિસ્તરણ અને ડિજિટલ સમાવેશનું પણ સાધન બની છે. 2030 સુધી તેનો વિસ્તાર શહેરી અર્થતંત્રને ગતિશીલ અને આત્મનિર્ભર બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
